Podstawy gleboznawstwa

Podstawy gleboznawstwa
W magazynie:
Nakład wyczerpany

Cena: 28.00 zł
Stara cena: 31.50 zł

Atrybuty produktu

Tytuł Podstawy gleboznawstwa
Autor S. Zawadzki
Rok wydania 2002
Liczba stron 179
Wymiary 230 x 160mm
Okładka miękka
ISBN 83-09-01762-6
Nauka o glebie - gleboznawstwo (pedologia) jest nauką przyrodniczą powią­zaną ściśle z geologią, mineralogią, petrografią, geochemią, geomorfologią, a tak­że archeologią i ekologią oraz szerokimi dziedzinami środowiska przyrodnicze­go, jak rolnictwo, ogrodnictwo, leśnictwo. Część specjalistów traktuje termin pe­dologia jako synonim gleboznawstwa, inni ograniczają jego stosowanie tylko do działów nauki o glebie zajmujących się zagadnieniami teoretycznymi, jak np. paleopedologia czy ekopedologia. Gleboznawstwo jest nauką o powstawaniu, rozwoju, budowie, właściwo­ściach i funkcjach gleb, a także o ich przestrzennym rozmieszczeniu. Zajmuje się również sposobami użytkowania gleb i związanymi z tym zagrożeniami, a tak­że metodami zapobiegania i usuwania skutków tych zagrożeń. Gleba - czyli pedosfera - stanowi powierzchniową warstwę skorupy ziemskiej, objętą procesami glebotwórczymi. Jako zasadniczy element litosfery jest jednym z najważniejszych komponentów ekosystemów lądowych i wod­nych. Gleby należą do niepomnażalnych zasobów kuli ziemskiej i spełniają wiele funkcji, przede wszystkim jako siedlisko wzrostu i rozwoju roślin i zwie­rząt oraz transformacji składników mineralnych i organicznych. W swej budo­wie i właściwościach mają zapisane cechy zarówno minionych epok geologicz­nych, jak i dzisiejszych (holoceńskich) procesów litologiczno-pedologicznych. Gleby, dzięki swoistym cechom, stanowią odbicie historii krajobrazu, którego są istotną częścią. Początki wiedzy o glebie sięgają najodleglejszych czasów, ale rozwój glebo­znawstwa zaznacza się w końcu wieku XVIII i w XIX stuleciu. Rozwija się w tym czasie chemia rolna, a wraz z nią chemia gleby. Wybitnymi przedstawicielami tamtych czasów byli: A. Thaer, twórca teorii humusowej, według której rośliny pobierają składniki pokarmowe wyłącznie w postaci związków organicznych, oraz Liebig, który obalił teorię humusową i udowodnił, że rośliny zielone pobierają z gleby wyłącznie składniki mineralne. W tym czasie pojawiają się nowe metody badania i klasyfikacji gleb, uwzględniające pochodzenie geologiczne podłoża, fizyczne i chemiczne właściwości gleb lub ich skład mechaniczny. Twórcą genetycznego kierunku w gleboznawstwie był rosyjski uczony W.W. Dokuczajew (1846—1903). Udowodnił on, że gleba powstaje w określonym miejscu i czasie, przy współudziale przyrody martwej i ożywionej. Wykazał, że gleba jest tworem rządzącym się własnymi prawami i wymaga specjalnych metod. Pierwszy podręcznik gleboznawstwa w języku polskim zawdzięczamy M. Oczapowskiemu (początek XIX w.). W XX w. szczególne zasługi dla rozwoju gleboznawstwa w Polsce mają: S. Miklaszewski i A. Musierowicz. W literaturze gleboznawczej rozróżnia się pojęcia gleba i utwór glebowy. Pojęcie gleby wiążemy z określoną powierzchnią i głębokością, czyli miąższością. Natomiast pojęcie utwór glebowy określa masę glebową stanowiącą tworzywo gleby, czyli substrat. Utwory glebowe o identycznych właściwościach mogą pochodzić z różnych gleb, natomiast określona gleba może zawierać na różnych głębokościach różniące się nawet znacznie utwory glebowe. Do określenia miejsca wzrostu i rozwoju roślin używane są również terminy: ziemia, grunt, rola, podłoże. Nie należy ich traktować jako synonimy, chociaż są one po części bliskoznaczne. Ziemia to przede wszystkim nazwa naszej planety, ale tereny użytkowane rolniczo nazywane są często ziemią uprawną, także niektóre jednostki systematyki gleb określone są tym terminem, np. czarna ziemia. Przesiana masa kompostowa również nazywana jest ziemią kompostową. Gruntem nazywa się określony obszar gleb o ustalonym sposobie użytkowania, np. grunty rolne, grunty pod budynkami. Rolą nazywana jest wierzchnia, uprawiana warstwa gleby. W szklarniach rośliny uprawiane są w podłożach, specjalnie przygotowanych, pełniących funkcję gleby. W gleboznawstwie podłoże to termin określający podścielającą warstwę w niektórych glebach. Można się też spotkać z terminem podglebie, dawniej używanym, określającym warstwę występującą bezpośrednio pod warstwą orną. Na znaczenie gleby jako najważniejszego przyrodniczego bogactwa ludzkości, bez którego nie jest możliwa egzystencja człowieka, wskazuje Europejska Karta Gleby (Europen Soil Charter) przyjęta przez Radę Europy (Councii of Europe) w 1972 roku.

Definiuje ona w 12 punktach rolę gleby w życiu człowieka i jego środowisku przyrodniczym:

  1. Gleba stanowi jedną z najcenniejszych wartości dla człowieka. Umożliwia życie na Ziemi roślinom, zwierzętom i człowiekowi.

  2. Gleba jest źródłem materii organicznej, która łatwo ulega niszczeniu.

  3. Gleby są wykorzystywane dla celów rolniczych, przemysłowych i innych. Polityka planowania regionalnego musi uwzględniać właściwości przyrodnicze gleb oraz aktualne i przyszłe potrzeby społeczności.

  4. Rolnicy i leśnicy muszą stosować metody, które chronią wartość gleby.

  5. Gleby muszą być chronione przed erozją.

  6. Gleby muszą być chronione przed zanieczyszczeniami.

  7. Rozwój urbanizacji musi być tak planowany, aby minimalizować niszczenie gleby.

  8. Przy budowie sieci infrastruktury, gleby muszą być chronione już na etapie jej projektowania.

  9. Zasoby gleb są nie do zastąpienia.

  10. Dla zapewnienia racjonalnego użytkowania i ochrony gleb muszą być prowadzone interdyscyplinarne badania naukowe.

  11. Ochronie gleby należy poświęcać wiele uwagi i troski na wszystkich istniejących poziomach edukacji.

  12. Władze i organy urzędowe muszą właściwie planować, użytkować i ochraniać zasoby gleb.

Opinie o produkcie

Brak opinii o tym produkcie

Dodaj swoją opinię

Sklep internetowy Shoper.pl